Bir web projesine başlarken renkleri, animasyonları ve kullanılacak teknolojiyi konuşmak heyecan vericidir. Ancak ekranda nasıl görüneceğine karar vermeden önce, sitenin ne işe yarayacağını açıklığa kavuşturmak gerekir. Aksi halde ortaya görsel olarak tamamlanmış ama önemli ihtiyaçları karşılamayan bir çalışma çıkabilir.
Başlangıçta uzun bir rapor hazırlamak şart değildir. Beş temel konuyu kısa ve açık cümlelerle yazmak, proje boyunca alınacak kararlar için ortak bir referans oluşturur.
1. Site hangi amaca hizmet edecek?
“İnternette var olmak” bir başlangıç isteğidir; tek başına tasarım kararlarını yönlendirecek kadar açık değildir. Ziyaretçinin ürün satın alması mı, teklif istemesi mi, randevu oluşturması mı, yoksa çalışmaları incelemesi mi bekleniyor?
Birden fazla hedef olabilir, fakat ilk sürüm için öncelikli olanı belirlemek faydalıdır. Örneğin teklif talebi toplamak isteyen bir işletmede hizmet açıklamaları, güven veren bilgiler ve kolay ulaşılabilen bir iletişim alanı öncelik kazanır.
“Bu sitenin temel amacı, hizmet arayan ziyaretçinin uygun hizmeti bulup teklif talebi bırakmasını sağlamak.”
Bu cümle, ana sayfada hangi içeriğe yer verileceği konusunda bir ölçüt sunar. Yeni bir bölüm önerildiğinde, temel hedefe nasıl katkı sağladığı sorulabilir.
2. Kim kullanacak ve hangi sorularla gelecek?
Hedef kullanıcıyı yalnızca yaş veya şehir bilgisiyle tanımlamak yeterli olmayabilir. Ziyaretçinin hangi ihtiyacı olduğu, neyi bilmediği ve karar vermeden önce ne görmek istediği de önemlidir.
- Siteye ilk kez gelen kişi ne arıyor?
- Hizmeti veya ürünü anlamak için hangi bilgilere ihtiyaç duyuyor?
- Karar vermesini zorlaştıran belirsizlikler neler?
- İletişim kurmadan önce fiyat, süreç veya örnek çalışma görmek istiyor mu?
Bu soruların cevaplarını tahmin olarak yazmak mümkündür. Ancak fırsat varsa gerçek kullanıcılardan veya müşterilerle görüşen kişilerden geri bildirim almak, varsayımları sınamak için daha yararlıdır.
3. İçerikleri kim, ne zaman hazırlayacak?
Bir sayfanın tasarımı hazır olsa bile ürün fotoğrafları, hizmet metinleri ve iletişim bilgileri eksikse yayın süreci durabilir. İçerik hazırlığını projenin sonuna bırakmak yerine, sayfa listesiyle birlikte planlamak gerekir.
Her sayfa için gereken metinleri ve görselleri listelemek iyi bir başlangıçtır. Ardından her içeriğin sorumlusunu ve teslim zamanını belirlemek, eksikleri görünür hale getirir. Kullanılacak fotoğrafların ve diğer materyallerin yayın hakkı da kontrol edilmelidir.
Taslak içerikle geliştirme yapılabilir; fakat yayın öncesinde örnek metinlerin, geçici görsellerin ve deneme iletişim bilgilerinin gerçek içerikle değiştirilmesi gerekir.
4. İlk sürümün sınırı nerede?
Üyelik sistemi, gelişmiş arama, ödeme altyapısı, çoklu dil ve yönetim paneli aynı projede istenebilir. Her özellik geliştirme, test ve bakım yükü getirir. Bu yüzden “olmazsa olmaz” ihtiyaçlarla sonraki aşamada eklenebilecek fikirleri ayırmak önemlidir.
Örneğin ilk sürümde hizmet tanıtımı ve teklif formu yeterliyken, kullanıcı hesabı açma özelliği için henüz gerçek bir ihtiyaç bulunmayabilir. Bu durumda üyeliği ertelemek, temel akışı daha erken denemeye imkân verir.
Kapsamı yalnızca özellik adıyla yazmak yerine tamamlanma koşulunu da belirt: “Form çalışacak” yerine “Zorunlu alanlar kontrol edilecek, başarılı gönderim bildirilecek ve talep ilgili kişiye ulaşacak” demek daha açık bir beklenti oluşturur.
5. Yayından sonra kim ilgilenecek?
Yayına çıkmak, projenin bütün sorumluluklarının bittiği anlamına gelmez. Alan adı ve hosting yenilemeleri, yedekleme, içerik güncellemeleri ve kullanılan altyapının bakımı için sorumluluklar belirlenmelidir.
Ayrıca form taleplerinin hangi adrese gideceği, hataların kime bildirileceği ve erişimlerin kimlerde bulunacağı net olmalıdır. Bu bilgilerin kısa bir teslim notunda toplanması, ileride ihtiyaç duyulduğunda işleri kolaylaştırır. Parolalar ve diğer erişim sırları ise herkese açık belgelerde tutulmamalıdır.
Başlamak için tek sayfalık bir not yeterli
Yeni bir projede önce şu beş başlığı doldur: temel amaç, hedef kullanıcı, içerik sorumluları, ilk sürümün kapsamı ve yayın sonrası sorumlular. Henüz cevabı olmayan maddeleri de açıkça işaretle.
Bu hazırlık bütün değişiklikleri önlemez. Ancak neyin neden yapıldığını açıklamayı, eksikleri erken fark etmeyi ve kararları aynı hedef etrafında toplamayı kolaylaştırır. Sağlam bir başlangıç için ilk adım bazen kod yazmak değil, birkaç soruya birlikte cevap vermektir.
← Siteye Dön